Stay safe!

Dia 1 en 2: Melle

Introduceer de les aan de hand van de titel: “Stay safe”

Waar denken de leerlingen aan als ze deze titel horen (in combinatie met de afbeelding)? Wat is de link met digitale geletterdheid, denken ze?

Lees het verhaal van Melle voor of print de tekst uit voor de leerlingen en lees het samen. Bespreek het verhaal van Melle samen.

Dia 3: Nu in de media

Bespreek de tekst op de dia en de ervaringen van de leerlingen met de Doorstroomtoets.

10 februari = Safer Internet Day

Van veiliginternetten.nl:

“Samen voor een beter internet voor kinderen en jongeren. Op dinsdag 10 februari 2026 vieren we Safer Internet Day met acties die over de hele wereld plaatsvinden. Met het thema “Together for a better internet” roepen we op deze dag alle belanghebbenden op om samen te werken om van het internet een veiligere en betere plek te maken voor iedereen, en vooral voor kinderen en jongeren.”

Van saferinternetcentre.nl:

“Safer Internet Day (SID) is een wereldwijd evenement dat jaarlijks plaatsvindt om een veiliger en verantwoordelijker gebruik van online technologie door kinderen en jongeren te bevorderen. Dit initiatief begon in 2004 als onderdeel van het eerste actieplan voor een veiliger internet van de Europese Unie. Inmiddels wordt de dag gevierd in ongeveer 200 landen en gebieden over de hele wereld en het bereikt daarmee miljoenen mensen. (…) Het hoofddoel van Safer Internet Day is het creëren van bewustwording en het nemen van concrete stappen om kinderen en jongeren online beter te beschermen."

Dia 4: Hoe zit dat (1/2)

Deze tekst is een door CoPilot gegenereerde uitleg.

Safer Internet Day is een dag waarop miljoenen kinderen, jongeren en volwassenen over de hele wereld even stilstaan bij één belangrijke vraag: Hoe kunnen we het internet een plek maken waar iedereen met plezier én veiligheid kan rondkijken, spelen, leren en praten?

Want laten we eerlijk zijn: online zijn is leuk. Je kunt gamen met vrienden, filmpjes delen, nieuwe dingen ontdekken, chatten, creatief zijn en jezelf laten zien. Het internet zit vol kansen en mogelijkheden. Maar juist omdat het zo’n grote rol speelt in je leven, is het belangrijk dat je weet hoe je jezelf sterk en slim houdt in die digitale wereld.

Safer Internet Day gaat daarom niet alleen over sterke wachtwoorden of privacy-instellingen. Het gaat vooral over weerbaar zijn:

• zelf nadenken voordat je iets deelt,
• weten met wie je praat,
• herkennen wanneer iets niet klopt,
• en durven kiezen voor wat goed voelt.

Dia 5: Hoe zit dat (2/2)

Het gaat over grenzen aangeven, vriendelijk en respectvol online zijn, en weten waar je terecht kunt als iets niet oké is. Maar het gaat óók over veilig plezier maken. Want dat is uiteindelijk waar het internet voor bedoeld is: verbinden, ontdekken, lachen, leren en jezelf kunnen zijn.

Tijdens deze les duiken we in situaties die je misschien herkent uit games, groepschats of sociale media. Je leert hoe je slimme keuzes maakt, hoe je anderen kunt helpen en hoe je online net zo stevig in je schoenen staat als offline.

Safer Internet Day is dus geen waarschuwing, maar een uitnodiging: Hoe maak jij het internet een plek waar jij én anderen zich goed voelen?

Bespreek de stelling(en) op de volgende dia(‘s).

Dia 6: Stelling (niveau 1)

Bespreek de stelling “Je moet iemand echt kennen voordat je met hem/haar chat.”

Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Ben je het er mee eens? Waarom wel/niet? Wat zijn de risico’s? Weet je altijd zeker dat iemand is wie hij/zij zegt dat die is?

Dia 7: Stelling (Niveau 2)

Bespreek de stelling “Je kunt online vrienden maken.”

Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Ben je het er mee eens? Waarom wel/niet? Het is zeker mogelijk, maar je moet wel voorzichtig zijn.

Dia 8: Stelling (niveau 3)

Bespreek de stelling “Je kunt online nooit 100% zeker weten wie iemand is.”

Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Waarom wel/niet? Als je iemand alleen online kent, is het lastig. Dat kan wel als je bijvoorbeeld via andere kanalen persoonlijk nicknames uitwisselt.

Bespreek deze drie situaties in de klas. Zijn ze veilig of niet? Wat zou jij doen in deze situatie?

1. Timo zit in een groepschat. Er komt een nieuw iemand bij die zegt dat hij een vriend van iemand uit de klas is. Hij vraagt: “Stuur eens een foto van je nieuwe voetbalshirt!” Het klinkt onschuldig, maar Timo kent hem niet echt.(Twijfelachtig)
2. Mila speelt een online spelletje en krijgt een berichtje van iemand die zegt: “Goed gespeeld! Wil je nog een potje doen?” Ze kent de speler niet in het echt. Mila besluit gewoon verder te spelen zonder antwoord te geven. (Veilig, je mag best een bericht negeren!)
3. Tijdens het gamen vraagt iemand die Tessa niet kent: “In welke straat woon jij? Misschien woon ik wel dichtbij!” Wanneer Tessa niet antwoordt, blijft diegene aandringen. (Onveilig, wat doe je?)

Dia 10: Opdracht

Het Veiligheidsverkeerslicht. Geef iedere leerling een kopie van het werkblad.

Werk in tweetallen. Schrijf bij elke kleur van het stoplicht 3 voorbeelden:

• Rood: dit is onveilig online gedrag. Help de leerlingen hier even mee op weg. Wat zijn onveilige situaties? Bv. iemand die privé-dingen vraagt, iemand die jou iets wil geven zonder aanleiding, bedreigingen, schelden enz.
  • Waar denk jij dan aan? Denk eerst zelf na (ongeveer 30 seconden)
  • Bespreek dan met je maatje (ongeveer 1 minuut)
  • Schrijf 3 voorbeelden op waar jullie het samen over eens zijn
• Oranje: Ik twijfel of dit veilig is. Volg dezelfde stappen als bij het rode licht.
• Groen: Dit is veilig gedrag (bv. onschuldige vragen over het spel, vragen door bekenden). Volg wederom dezelfde stappen.

Deze opdracht past bij

• Kerndoel 1 - Schoolcultuur: De school zorgt voor een democratische cultuur
• Kerndoel 2 – Diversiteit: De leerling handelt respectvol vanuit kennis over een diverse samenleving

Dia 12: Digitaal burgerschap

Op basisschool De Horizon wordt elk jaar een grote sportdag georganiseerd. Dit jaar heeft de school veel foto’s gemaakt en wil de directeur ze op de schoolwebsite zetten, zodat ouders kunnen zien hoe leuk het was.

Maar in de klas ontstaat discussie. Sommige kinderen vinden het een goed idee: “Het is toch leuk als iedereen kan zien wat we gedaan hebben?” Andere kinderen twijfelen: “Wat als iemand die we niet kennen die foto’s ziet?” En er zijn ook kinderen die het helemaal niet fijn vinden als hun foto online komt, zelfs niet op de schoolwebsite.

De leerkracht vraagt de klas om mee te denken. Hoe zorg je ervoor dat iedereen zich veilig voelt, zonder dat je het plezier van de sportdag kwijtraakt? En hoe ga je om met verschillende meningen in de groep?

1. Waarom is het belangrijk dat kinderen zelf/hun ouders kunnen kiezen wat er online over hen verschijnt?
2. Hoe kun je rekening houden met kinderen die het wél leuk vinden om foto’s te delen én met kinderen die dat niet willen?
3. Wat zou volgens jou een goede afspraak zijn voor de hele school, zodat iedereen zich veilig voelt én toch plezier kan hebben tijdens activiteiten?

Bonus bij de afbeelding: hoe zou jij het vinden als er een soortgelijke foto van jou op de schoolwebsite stond?