In de media:
Dit is de laatste les van 2025 en we kijken terug op alle leuke en minder leuke dingen in media. Dit koppelen we aan het nieuws dat in Australie het (social) mediaverbod voor jongeren is ingegaan. Van jeugdjournaal.nl:
“Kinderen in Australië mogen vanaf vandaag niet meer op social media. Tien socialmedia-apps zijn geblokkeerd voor iedereen onder de 16 jaar. Australië is het eerste land ter wereld dat dit doet.” Maar media levert ook mooie, leuke en goed dingen op. Dat is het uitgangspunt van deze les, met ook een link naar de minder leuke kanten. Deze les krijgt een vervolg in de eerste les van 2026.
In het burgerschapsgedeelte besteden we ook aandacht aan de kansen die technologie biedt voor onze maatschappij. Welk maatschappelijk probleem wil jij oplossen met technologie? De leerlingen maken een futuristisch ontwerp.
Lesdoel(en)
De leerling werkt in deze lessen aan de onderstaande definitieve (concept)Kerndoelen:
- Kerndoel 23 (VO) / 24 (PO) - De leerling participeert in de gedigitaliseerde wereld
- Onderdeel B: De leerling maakt weloverwogen keuzes in het gebruik van digitale technologie en digitale media.
- Onderdeel C: De leerling verkent hoe digitale technologie, digitale media en de samenleving elkaar wederzijds beïnvloeden
Achtergronden bij deze les
- Artsen adviseren: “Geen smartphone onder de 14”
“De artsen maken zich zorgen over kinderen die op steeds jongere leeftijd een smartphone van hun ouders krijgen. Dat heeft volgens hen veel negatieve gevolgen voor hun fysieke en mentale gezondheid.” Meer op nos.nl - Social media en identiteitsontwikkeling:
“Het gebruik van sociale media is de afgelopen twintig jaar explosief gegroeid. Inmiddels zijn ze niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Met name jongeren brengen veel tijd door op platforms als TikTok, Instagram en YouTube. Sociale media vervullen een belangrijke rol in de identiteitsontwikkeling van jongeren. (…) De afgelopen jaren is er internationaal veel onderzoek gedaan naar het gebruik van sociale media door jongeren en de samenhang met hun ontwikkeling. Overzichtsstudies concluderen dat jongeren veel baat kunnen hebben van sociale media, zich er gelukkiger door voelen en er meer welzijn door ervaren. Tegelijk wijzen andere studies erop dat sommige jongeren door het gebruik van sociale media meer depressieve gedachten kunnen hebben, of er onzeker en angstig door worden.” Bron: Nederlands Jeugd Instituut
PowerPoint
Download de PowerPoint en pas deze naar wens aan.
Leestekst
Samen lezen? Print de leestekst uit.
Online presentatie
Uitwerking per dia
Dia 1 en 2: Melle
Introduceer de les aan de hand van de titel: “2025 Media-wrapped”.
Waar denken de leerlingen aan als ze deze titel horen? Wat is de link met digitale geletterdheid, denken ze? Kennen ze de term Wrapped (van Spotify)?
Lees het verhaal van Melle voor of print de tekst uit voor de leerlingen en lees het samen. Bespreek het verhaal van Melle samen. Wat waren voor hen de belangrijke mediamomenten in 2025? Wat weten ze nog van nieuws en gebeurtenissen? Hebben ze gehoord over het verbod?
Dia 3: Nu in de media
Bespreek de tekst op de dia.
In Australië geldt vanaf deze week een verbod op social media voor kinderen onder de 16 jaar.
Van jeugdjournaal.nl:
“Kinderen in Australië mogen vanaf vandaag niet meer op social media. Tien socialmedia-apps zijn geblokkeerd voor iedereen onder de 16 jaar. Australië is het eerste land ter wereld dat dit doet. (…) De regering van Australië heeft de wet bedacht omdat ze social media niet goed vinden voor kinderen. Zo wordt er op social media veel gepest en kunnen kinderen er onzeker van worden. Ook zeggen politici dat veel kinderen door social media verslaafd zijn aan hun telefoon.”
Dia 4: Hoe zit dat
Van nos.nl:
“Jongeren mogen geen accounts meer hebben op Facebook, Instagram, Kick, Reddit, Snapchat, Threads, TikTok, X, YouTube en Twitch. Als platforms niet actief stappen ondernemen om accounts van kinderen te verwijderen, riskeren zij boetes tot 49,5 miljoen Australische dollar, omgerekend zo'n 28 miljoen euro. (…) De Australische regering stelt dat socialemedia-gebruik door kinderen onder meer kan leiden tot een sociaal isolement en een slechte nachtrust. "Te vaak zijn sociale media helemaal niet sociaal", zei premier Albanese vorig jaar in november. "In werkelijkheid schaadt het onze kinderen. Dat moet afgelopen zijn. (…) Australië is het eerste land ter wereld dat een leeftijdsbeperking oplegt aan sociale media. Regeringen in onder meer Denemarken, Noorwegen, Griekenland, Frankrijk en Maleisië zeggen een soortgelijk beleid te overwegen en ook de Europese Commissie overweegt dat.
In Nederland riep een groep van 1400 artsen, wetenschappers en deskundigen in mei de politiek op om met leeftijdsregels te komen voor gebruik van smartphones en sociale media. Volgens hen zouden kinderen pas een smartphone moeten krijgen vanaf hun veertiende en zouden jongeren tot hun zestiende geweerd moeten worden van sociale media.“
Wat doe jij met (sociale) media? Bespreek de stelling(en) op de volgende dia(’s)
Dia 5: Stelling (niveau 1)
Bespreek de stelling “Sociale media en games kunnen je verdrietig en/of boos maken.”
Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Hoe dan? En wat kun jij dan doen om dit minder te maken? Maak het je ook soms juist heel blij?
Dia 6: Stelling (Niveau 2)
Bespreek de stelling “Soms is het moeilijk om te stoppen met een leuke app of game.”
Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Hoe komt dat? Hoe kun jij ervoor zorgen dat het niet te gek wordt? Wie kan je daarbij helpen?
Dia 7: Stelling (niveau 3)
Bespreek de stelling “Sociale media en games zorgen voor meer contact met vrienden, dus ze zijn juist goed.”
Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Ben je het er mee eens? Waarom wel/niet? Je kunt toch ook contact hebben zonder social media of games?
Opdracht
Hoe was jouw (social)media in 2025?
Denk voor jezelf eens terug en vul je Mediawrapped rapport in (download deze via de website en print ze uit).
Maak je ook een voorbeeld van jezelf?
Bepaal je favoriete apps/sites/media, spelletjes, bericht en video. Maar beschrijf ook wat er minder leuk was. Te lang op je telefoon? Ruzie over gamen thuis? Stom bericht gezien? Schrijf op!
Bewaar dit goed! In de eerste les van 2026 heb je dit nog nodig!
Reflectie
Presenteer je Mediawrapped rapport in de klas. Vertel in maximaal 2 minuten wat jij uit media gehaald hebt dit jaar. Wat leverde het jou op? En heb je ook minder leuke ervaringen?
Burgerschap
Deze opdracht past bij
- Kerndoel 4 - Maatschappelijke betrokkenheid: De leerling verkent verschillende mogelijkheden om bij te dragen aan de samenleving.
Dia 11: Digitaal burgerschap
Technologie kan een serieuze positieve bijdrage leveren aan het leven van alledag.
Welke technologische toepassing hebben we echt nodig om het leven in Nederland voor iedereen leuker/beter te maken?
Waarom juist die? Welk probleem lost die toepassing op?
Maak een futuristisch ontwerp van een technologische toepassing die jij graag zou willen.
Wiki Woordenschat
Een verbod is iets dat volgens de regels niet is toegestaan.
Media bestanden
Gebruikte bronnen
Bron: Jeugdjournaal.nl
Bron: NOS.nl
https://nos.nl/artikel/2568745-artsen-adviseren-politiek-onder-de-14-jaar-geen-smartphone-meer
https://nos.nl/artikel/2593871-verbod-op-sociale-media-voor-kinderen-ingegaan-in-australie
Bron: NJI.nl
https://www.nji.nl/kennis/mediaopvoeding/sociale-media-en-identiteitsontwikkeling