Vette reclame!

Dia 1 en 2: Melle

Introduceer de les aan de hand van de titel: “Vette reclame!”

Waar denken de leerlingen aan als ze deze titel horen? Wat is de link met digitale geletterdheid, denken ze?

Lees het verhaal van Melle voor of print de tekst uit voor de leerlingen en lees het samen. Bespreek het verhaal van Melle samen.

Dia 3: Nu in de media

Bespreek de tekst op de dia.

Overdag reclame maken voor ongezond eten verboden in VK

Van jeugdjournaal.nl:
“Reclame voor eten waar veel vet, suiker en zout in zit. Dat is sinds vandaag verboden in het Verenigd Koninkrijk. Op tv mag tussen 05.30 en 21.00 uur geen reclame voor ongezond eten te zien zijn. Online is het helemaal verboden.

De Britse regering heeft het verbod ingevoerd om overgewicht en obesitas bij kinderen tegen te gaan. Een op de drie basisschoolkinderen in het land is te zwaar.”

Van gezondegeneratie.nl:

“Kinderen worden de hele dag door verleid tot ongezonde keuzes: online, via influencers, in games, via reclame, op televisie, in de supermarkt en op straat. De voedingsmiddelenindustrie besteedt jaarlijks zo’n 1,6 miljard aan reclame, 80% daarvan is voor ongezond eten en drinken.​”

Dia 4: Hoe zit dat

In Nederland zien kinderen de hele dag door reclames voor ongezond eten, zoals chips, snoep, frisdrank en fastfood. Dat gebeurt op YouTube, TikTok, in games, in de supermarkt en zelfs op straat. Bedrijven geven heel veel geld uit om dit eten aantrekkelijk te maken, bijvoorbeeld met vrolijke kleuren, leuke figuurtjes of bekende influencers.

Maar dit is een probleem. Steeds meer kinderen krijgen overgewicht: 1 op de 7 kinderen is te zwaar. Dat kan later zorgen voor ziektes zoals diabetes of hartproblemen. Reclames werken extra sterk bij kinderen, omdat hun hersenen nog groeien. Ze kunnen nog niet goed herkennen dat iets reclame is, en ze geloven sneller wat ze zien. Daardoor gaan kinderen vaker ongezond eten.

In andere landen, zoals Chili, Engeland en Noorwegen, zijn al regels gemaakt die reclames voor ongezond eten beperken. Dat helpt echt: kinderen zien minder reclames en kopen minder ongezond eten.

Veel mensen in Nederland – ook artsen en wetenschappers – vinden dat er snel een wet moet komen die kinderen beter beschermt. Ze willen dat reclames voor ongezond eten die kinderen bereiken verboden worden, zodat iedereen gezonder kan opgroeien.

(samenvatting factsheet “Stop Kindermarketing voor ongezond eten en drinken” door Co-Pilot)

Bespreek de stelling(en) op de volgende dia(’s)

Dia 5: Stelling (niveau 1)

Bespreek de stelling “Reclame maakt dingen leuker lijken dan ze eigenlijk zijn.”.”

Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Waarom wel/niet? Is dat dan niet liegen? Mag dat? Heb je wel eens iets gekocht door een reclame wat tegenviel?

Dia 6: Stelling (Niveau 2)

Bespreek de stelling “Influencers zijn eerlijker dan gewone reclames.”

Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Ben je het er mee eens? Waarom wel/niet? Wat is het verschil? Influencers bouwen een band met jou op. Jij volgt hen omdat je ze interessant vindt, is hun invloed daardoor groter? Zijn ze daarom dus niet juist gevaarlijker of in ieder geval van grotere invloed?

Dia 7: Stelling (niveau 3)

Bespreek de stelling “Je kunt reclame negeren als je dat wilt.”

Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Ben je het er mee eens? Waarom wel/niet? Vaak werkt reclame nog onbewust door, met een catchy slogan of liedje. Probeer maar eens: zeg in de klas “steeds verrassend…” en dan zal de klas wellicht afmaken “altijd voordelig.” Of gebruik een andere bekende slogan.

Maak je eigen reclameposter (digitaal of op A3) of video voor een gezond product.

Op de volgende dia staan 6 bekende technieken die in reclame worden toegepast. Gebruik minimaal 3 van deze technieken in jouw reclame en laat deze duidelijk terugkomen.

Presenteer jouw reclame aan de klas.

Je kunt de leerlingen eventueel in tweetallen laten werken. Bepaal vooraf of je digitaal of op papier werkt. Mogen de leerlingen foto’s printen om op te plakken of wil je ze zelf laten tekenen? Er moeten duidelijk minimaal 3 van de op de volgende dia genoemde technieken zichtbaar zijn in het product.

Dia 10 Reclametechnieken

1. Slogan. Een korte, pakkende zin die mensen onthouden. Voorbeeld: “Melk, de witte motor.” Tip: Gebruik rijm of humor om het opvallend te maken.
2. Emotie. Reclame speelt in op gevoelens: blij, stoer, gezond, populair. Voorbeeld: “Met deze schoenen hoor je erbij!” Tip: Kies een emotie die past bij jouw product.
3. Bekende personen. Reclame gebruikt beroemdheden of influencers om vertrouwen te wekken. Voorbeeld: “Voetballer X drinkt dit sportdrankje.” Tip: Verzinnen mag! Kies iemand die jouw doelgroep aanspreekt.
4. Mooie beelden en kleuren. Felle kleuren en aantrekkelijke foto’s trekken aandacht. Voorbeeld: Reclame voor snoep gebruikt vaak vrolijke kleuren. Tip: Zorg dat jouw poster of video er aantrekkelijk uitziet.
5. Overdrijven. Reclame maakt producten beter dan ze zijn. Voorbeeld: “Het lekkerste ijs ter wereld!” Tip: Gebruik overdrijving om je boodschap krachtig te maken.
6. Slimme woorden. Woorden zoals gratis, nieuw, gezond, exclusief maken mensen nieuwsgierig. Voorbeeld: “Nieuw! Probeer nu onze gezonde snack.”

Deze opdracht past bij

• Kerndoel 4 - Maatschappelijke betrokkenheid: De leerling verkent verschillende mogelijkheden om bij te dragen aan de samenleving.

Dia 11: Digitaal burgerschap

Gezonde voeding is niet alleen belangrijk voor ons lichaam, maar ook voor de samenleving. Wanneer mensen gezond eten, blijven ze fitter en hebben ze minder kans op ziekten. Dat betekent minder kosten voor gezondheidszorg en meer energie om te leren en te werken. Ongezonde eetgewoonten kunnen juist leiden tot problemen zoals obesitas, diabetes en hartziekten, wat de maatschappij veel geld en moeite kost. Reclame speelt hierin een grote rol: het beïnvloedt wat we kopen en eten. Moeten we reclame voor ongezonde producten beperken om onze samenleving gezonder te maken?

Bespreek (een van) de stelling(en) op de volgende dia.

Dia 11: Digitaal burgerschap

Kies één van deze stellingen:

• Reclame voor ongezonde producten moet overal en altijd verboden worden.
• Gezonde voeding is een verantwoordelijkheid van iedereen, niet alleen van de overheid.
• Ongezonde voeding schaadt niet alleen jezelf, maar ook de maatschappij.