Fan van AI?

Dia 1 en 2: Melle

Introduceer de les aan de hand van de titel: “Fan van AI?”

Waar denken de leerlingen aan als ze deze titel horen? Wat is de link met digitale geletterdheid, denken ze?

Lees het verhaal van Melle voor of print de tekst uit voor de leerlingen en lees het samen. Bespreek de ervaring van Melle, wat herkennen de leerlingen? Hebben ze al eens AI influencers of video’s gezien?

Dia 3: Nu in de media

Bespreek de teksten op de dia.

“Filmsterren boos op AI-'actrice' van Nederlandse maker: 'Het lost geen enkel probleem op’”

Van nos.nl:

“De AI-'actrice' Tilly Norwood, ontwikkeld door een Nederlandse maker, zorgt voor opschudding in de internationale filmindustrie. Meerdere Hollywoodsterren, onder wie Emily Blunt, Whoopi Goldberg en Natasha Lyonne, hebben hun zorgen daarover geuit.”

En van nporadio1.nl:

“Ophef in Hollywood. Filmsterren zijn boos op actrice Tilly Norwood. Dat is geen actrice van vlees en bloed maar van bits en bytes. Kunstmatig gegeneerd dus, door een Nederlands bedrijf. Onlangs werd Tilly Norwood gepresenteerd op een filmfestival in Zürich en dat leidde tot forse
kritiek van filmsterren en hun vakbonden.”

Bekijk eventueel de (Engelstalige) video van CNN waarin dit nieuws besproken wordt.

Dia 4: Hoe zit dat

Bespreek de tekst op de dia

Echte, menselijke acteurs en actrices zijn nu boos, want zij vinden een AI-actrice “diep misleidend en totaal gestoord” (volgens Natasha Lyonne, die speelde in onder andere Smurfs (als stemacteur) en The Fantastic Four: First Steps. Ook andere acteurs en actrices reageren boos. Zij vinden dat acteren creatief en emotie is en AI heeft geen emotie of creativiteit.

Bovendien: “AI-modellen als Tilly Norwood worden gebaseerd op beeldmateriaal van bestaande mensen” (De Volkskrant). Tilly is dus gemaakt met behulp van video’s van anderen. Het is nog maar de vraag of dat met toestemming is gebeurd.

Andere mensen zijn enthousiast want: Ze is nooit moe, kan 24 uur per dag werken, hoeft niet uren opgemaakt te worden en zeurt niet over salaris… Daar kan een mens niet tegenop. En dat is dus ook een pijnlijk punt. Het voelt (is?) oneerlijke concurrentie.

Wat vind jij? Bespreek de stelling(en) op de volgende dia(‘s).

Dia 5: Stelling (niveau 1)

Bespreek de stelling “Tilly Norwood en andere AI-figuren zijn perfect. Ze hebben nooit puistjes of een slechte dag. Vind je dat een goed voorbeeld voor kinderen?”
Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Wat kunnen de gevolgen zijn? Waarom is het wel of niet goed? Moeten AI-influencers duidelijker aangeven dat ze niet echt zijn?

Dia 6: Stelling (Niveau 2)

Bespreek de stelling “Als een AI het werk van een mens overneemt, is dat dan vooruitgang of juist een probleem?” Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Kan het ook allebei zijn? Hoe moeten we daarmee omgaan?

Dia 7: Stelling (niveau 3)

Bespreek de stelling “AI-influencers beïnvloeden miljoenen jongeren. Wie is er verantwoordelijk als ze iets verkeerds zeggen of doen? De maker van de AI of de AI zelf?” Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Kan een machine verantwoordelijk zijn? Hoe bepaal je dat?

Creatieve schrijfopdracht:

“Help, mijn beroep is overgenomen door een AI.“

Schrijf een blog, nieuwsartikel of verhaal met bovenstaande titel. Belangrijk: het speelt zich af in het jaar 2050 en jij bent de hoofdpersoon.

Kies een beroep van nu (bijvoorbeeld profvoetballer, bakker, boer, leerkracht, politieagent) en bedenk hoe dat in het jaar 2050 eruitziet als het gedaan zou worden door een AI/robot. Welke taken zijn overgenomen? Wat is nog steeds mensenwerk?

En jij (als profvoetballer, bakker, boer, leerkracht, politieagent die is vervangen door AI), wat doe jij nu? Heb je een ander beroep? Maak je daar nog steeds gebruik van talenten uit je “oude” beroep? Of ben je nog steeds je oude beroep, maar is het helemaal anders?

Schrijf het verhaal in minimaal 500 woorden. Maak het digitaal en mail het als bijlage naar je leerkracht.

Laat de leerlingen zich eerst goed voorbereiden en nadenken over de inhoud. Welk beroep kiezen ze? Wat hoort daar allemaal bij? Wat zou de robot dan over kunnen nemen? Welke vaardigheden kan een robot nooit overnemen? Wie programmeert de robot?

Dia 9: Boekentips bij deze les

Voor 9-12 jaar: De Toen mijn broer een robot werd – Emiel de Wild

“Pap houdt de deur open. Samen met mam komt Dennie de kamer binnen. Ik hoor mezelf ademen. Het is vreemd: deze Dennie is mijn broer niet en tegelijkertijd is hij mijn broer wel.

Ineens is hij er: de robot die Tijs’ broer vervangt. De robot lijkt op Dennie, klinkt als Dennie en gedraagt zich als Dennie. Maar… hij is hem niet.” (zwijsen.nl)

Voor 12-15 jaar: Welkom in Smartpark – Mirjam Mous

“Gijs zou het liefst non-stop gamen, maar zijn moeder vindt dat hij mensen in real life moet ontmoeten. Luus is verslaafd aan haar telefoon, maakt doorlopend selfies en lijkt vooral in zichzelf geïnteresseerd. Stoere Hailey haalt graag stunts uit, die ze op TikTok zet. En dan is er nog de slimme maar gemakzuchtige Delano die het schoolsysteem heeft gehackt.

Ze gaan allemaal naar Smartpark; een vakantieverblijf annex pretpark met zulke slimme apparaten dat ouderlijk toezicht niet nodig is. In het begin lijkt alles ideaal. Tot de apparaten in moordlustige machines veranderen en de jongeren moeten vechten voor hun leven.” (kinderboekenjournaal.nl)

Deze opdracht past bij

• Kerndoel 6 – Maatschappelijke vraagstukken: De leerling weegt af welke mogelijkheden die heeft om ten aanzien van maatschappelijke vraagstukken te handelen.

Dia 12: Een schatkamer vol avontuur…

AI kost banen, hoor je vaak zeggen. En het klopt dat AI werk van mensen kan overnemen en dat sommige banen zullen veranderen of zelfs verdwijnen.

Ai kan bijvoorbeeld heel goed worden ingezet om witwaspraktijken te herkennen. Dit scheelt/kost duizenden banen in de bankwereld.

Ook in de medische wereld wordt AI al volop ingezet. Het herkent bijvoorbeeld bepaalde vormen van kanker beter dan een arts. Maar AI vervangt de arts niet.

Wat kan wel en wat kan niet worden overgenomen door AI?

Dia 13: Opdracht

Wat mag een AI/robot nooit van een mens overnemen volgens jou. Schrijf het op een briefje.

De leerkracht verzamelt alle briefjes en trekt er vervolgens 1 uit. Bespreek deze in de groep.

Wat vind jij?