Kijk eens met een andere bril

Dia 1 en 2: Melle

Introduceer de les aan de hand van de titel: “Kijk eens door een andere bril”

Waar denken de leerlingen aan als ze deze titel horen? Wat is de link met digitale geletterdheid, denken ze? Weten ze wat er staat?

Lees het verhaal van Melle voor of print de tekst uit voor de leerlingen en lees het samen. Bespreek de ervaring van Melle, wat herkennen de leerlingen? Welke ervaringen hebben ze zelf met pesten?

Dia 3: Nu in de media

Week tegen pesten

Van weektegenpesten.nl:

“Leerlingen en studenten hebben een veilige schoolomgeving nodig om zich optimaal te kunnen ontwikkelen. Stichting School & Veiligheid ondersteunt en stimuleert scholen daarbij, met ondersteuning van het ministerie van OCW.

School & Veiligheid biedt – vanuit een centrale positie in het onderwijsveld – informatie en deskundig advies over het bevorderen van een sociaal veilig klimaat en sociaal gedrag en het tegengaan van en omgaan met grensoverschrijdend en ongewenst gedrag. Wij doen dat via onze verschillende websites, landelijke conferenties, trainingen en publicaties. Hierbij richten wij ons op docenten, schoolleiders en vertrouwenspersonen.

Ieder jaar in september organiseert Stichting School & Veiligheid de Week tegen Pesten. Jaarlijks doen meer dan 2.000 scholen in het primair-, voortgezet, middelbaar en gespecialiseerd beroepsonderwijs mee.”

Bekijk de startvideo van de Week tegen Pesten hiernaast.

Dia 4: Hoe zit dat

Bespreek de tekst op de dia

In de video wordt de indruk gewekt dat er over het meisje geroddeld wordt en dat ze vervelende reacties online krijgt. Ook doet men het voorkomen dat ze voor het karretje wordt gespannen door haar klasgenoten. Allemaal veel voorkomende vormen van pestgedrag. Gelukkig worden we in deze video op het verkeerde been gezet. En is hier juist sprake van bewondering, complimenten en samenwerking.

De klas werkt als een team. Of zoals het motto van de Week tegen Pesten het benoemd: ‘Kijk ’s door een andere bril en zie: je klas is een team’.

Iedereen heeft eigen unieke talenten. Het meisje in de video kan goed presenteren, de andere twee zijn goed met presentatiesoftware. Door gebruik te maken van elkaars talenten, verloopt de samenwerking soepel. De verschillen tussen de leerlingen maken dat het team krachtig wordt in plaats van dat het tot pestgedrag leidt.

Zo kan het ook. Dus: kijk eens door een andere bril en bespreek de stelling(en op de volgende dia(‘s).

Dia 5: Stelling (niveau 1)

Bespreek de stelling “Iemand die anders is dan ik, kan nooit mijn vriend worden.”Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Wanneer is iemand anders? Zijn we niet allemaal anders?

Dia 6: Stelling (Niveau 2)

Bespreek de stelling ““Ik weet heel goed van mezelf wat mijn talenten zijn.” Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Kun je een paar voorbeelden noemen? Ziet iemand ook andere talenten in jou?

Dia 7: Stelling (niveau 3)

Bespreek de stelling ““Ik ken alle talenten van mijn klasgenoten.”

Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Weet jij wie waar goed in is? Of heeft er iemand verborgen talenten? Of is iemand zelf heel onzeker over iets wat jij heel knap vindt?

We gaan lootjes trekken. Je leerkracht heeft jullie namen op papiertjes geschreven (of gebruikt de beurtstokjes) en jij mag er 1 uittrekken.

Op een A4-papier maak jij over deze persoon een talentenkaart. Zet hiervoor de naam van diegene duidelijk en mooi versierd in het midden van het papier. Aan de andere kant van het papier schrijf en teken je zoveel mogelijk positieve kanten en talenten van die persoon.

Let op! Laat niet aan anderen zien voor wie jij aan het werk bent! Het is straks de bedoeling dat anderen raden om wie het gaat aan de hand van de genoemde positieve kanten en talenten..

Aan het eind van de les presenteer je kort je A4 (laat de naam nog niet zien!) en proberen anderen te raden om wie het gaat.

Belangrijk: als jij je eigen naam hebt getrokken, is dat prima! Je hoeft dan niet een nieuwe te trekken, maar maak je de opdracht over jezelf!

Let goed op dat leerlingen dus beide kanten van het A4 gebruiken, zodat er straks nog geraden kan worden.

Dia 9: Boekentips bij deze les

Voor 9-12 jaar: Schatpakkers – Pieter Koolwijk

“Nevin mag niet gamen, maar moet buiten gaan spelen van haar vader. Stom, vindt ze. Dus neemt zij de autosleutel mee, zodat hij niet naar een voetbalwedstrijd kan. Maar dan laat ze de sleutel in een put vallen…

Ineens klinkt er een vreemd, hoog stemmetje uit de put. ‘Ooo… Schat!’ Een donkerblauw handje komt tevoorschijn, graait de sleutel weg en verdwijnt weer. Dan heeft Nevin een probleem. Dat wordt oorlog thuis… Hoe kan ze haar vader ooit nog onder ogen komen?

Gelukkig zijn er twee kinderen die haar willen helpen. Kinderen die op school altijd gepest worden. Ook door Nevin…” (leesbevorderingindeklas.nl)

Voor 12-15 jaar: 500 appjes die ik niet wil lezen – Maren Stoffels

“Op school wordt Esper gepest, maar zo dat de meester het niet merkt. Wanneer Esper aan het einde van de dag thuiskomt, gaat het pesten gewoon door. Sterker nog: het wordt alleen maar erger. Zijn klas maakt een groepsapp aan om foto’s en berichten over Esper te versturen. Ze laten hem geen seconde met rust – en niemand heeft het in de gaten…” (leesbevorderingindeklas.nl)

Deze opdracht past bij

• Kerndoel 1 - Schoolcultuur: zorgen voor een veilige schoolomgeving met aandacht voor diversiteit en inclusie.
• Kerndoel 2 – Diversiteit: in gedrag rekening houden met ervaringen en perspectieven van anderen.

Dia 12: Waarom is pesten niet verboden?

Die vraag stelden onderzoekers van het NOS Jeugdjournaal zichzelf. Zij maakten hier een podcast over. Van jeugdjournaal.nl:

“Pesten is niet oké. Daar is iedereen het mee eens. Maar waarom wordt er dan toch nog gepest? En wat kun je er tegen doen?

Daarover gaat de nieuwste Jeugdjournaal-podcast. Jennifer en Bart zoeken uit waarom kinderen pesten en of er wetten en regels zijn om pesten tegen te gaan.

Wist je dat dieren elkaar ook kunnen pesten? En dat er in Frankrijk een officiële anti-pestwet is? Pesters kunnen daar een boete of gevangenisstraf krijgen.

Je hoort het allemaal in de podcast!” Kijk op de volgende dia voor de opdracht.

Dia 13: Opdracht

Beluister de podcast en beantwoord de luistervragen in een Microsoft Word of Google Document. Sla goed op en mail het naar je leerkracht.

Bespreek deze daarna samen.

Luister de podcast via deze site.

Print voor iedere leerling het vragenblad (zie PDF onderaan de pagina) of deel het via mail.

Antwoorden bij de luistervragen

1. Het belangrijkste verschil is dat pesten structureel en langdurig is, en dat er een ongelijke machtsverhouding is. Bij ruzie zijn de partijen vaker gelijk aan elkaar.
2. Pesten is niet bij wet verboden omdat het vaak een reeks van handelingen is die moeilijk te bewijzen is. Het wordt gezien als een ingewikkeld sociaal probleem, geen losstaande misdaad.
3. De drie partijen die een rol spelen zijn: de pestkop, de gepeste en de omstanders.
4. De podcast geeft aan dat een pestkop vaak zelf onzeker is, een negatief zelfbeeld heeft of zich niet gezien voelt. Pesten is dan een manier om macht te krijgen.
5. De grootste valkuil is dat omstanders niets doen of meelachen. Daarmee geven ze de pestkop het idee dat het gedrag acceptabel is.
6. De belangrijkste tips zijn om erover te praten met een volwassene die je vertrouwt, zoals een ouder of leerkracht. Je hoeft het probleem niet alleen op te lossen.
7. Een anti-pestprotocol is een officieel plan van de school over hoe ze omgaan met pesten. De leerkrachten en de directie zijn hier verantwoordelijk voor.
8. De kracht van online pesten is dat het 24/7 doorgaat en dat de impact veel groter kan zijn omdat de berichten een breed publiek bereiken. Ook is de dader vaak anoniem.
9. Nee, een leraar kan niet altijd zien of er gepest wordt. Pesten gebeurt vaak verborgen of op plekken waar geen toezicht is, zoals de toiletten of op de gang.
10. De belangrijkste boodschap is dat hulp vragen de meest effectieve manier is om pesten te stoppen. Het is een probleem van de hele groep en niet alleen van de gepeste.