In de media:
Afgelopen week verscheen er een achtergrondartikel in NRC getiteld: “Kinderen worden afgeperst en aangezet tot automutilatie of zelfs moord: in deze chatgroepen worden de meest sadistische beelden gedeeld”. Het is het verslag van een onderzoek naar chatgroepen binnen online games als Roblox en Minecraft.
Ook de uitzending van BOOS (BNN/Vara, Tim Hofman) gaat over dit onderwerp. In de uitzending gaat het over misstanden in online games, met name de Minecraft server van populaire YouTuber DusDavidGames.
Maar kinderen willen gewoon gezellig gamen. Hoe kunnen ze daar zelf invloed op hebben? En waar kun je terecht voor hulp als het toch mis gaat? Superhelden to the rescue!
In het burgerschapsgedeelte hebben we aandacht voor de rol van de regering hierin. Wat kunnen die doen? De leerling geeft advies aan de minister. Zij zijn de experts!
Lesdoel(en)
De leerling:
- zet digitale systemen functioneel in. Met name toegespitst op digitale communicatie (Conceptkerndoel 1 – Digitale systemen)
- gaat veilig om met digitale systemen, data en de privacy van zichzelf en anderen. (Conceptkerndoel 3 – Veiligheid en privacy)
- maakt weloverwogen keuzes bij het gebruik van digitale technologie en digitale media. (Conceptkerndoel 8 - Digitale technologie, jezelf en de ander)
PowerPoint
Download de PowerPoint en pas deze naar wens aan.
Leestekst
Samen lezen? Print de leestekst uit.
Online presentatie
Voor je begint:
Mocht dit je eerste schoolweek zijn van dit jaar: welkom terug!!! Misschien is het voor jou interessant om de les van week 34 te geven. Dat is een mooie les om het jaar mee op te starten. Maar je mag natuurlijk ook gewoon deze doen. Veel plezier!
Uitwerking per dia
Dia 1 en 2: Melle
Introduceer de les aan de hand van de titel: Onze scholen zijn weer begonnen! Waar denken de leerlingen aan als ze deze titel horen? Wat is de link met digitale geletterdheid, denken ze?
Lees het verhaal van Melle voor of print de tekst uit voor de leerlingen en lees het samen. Bespreek de ervaring van Melle, wat herkennen de leerlingen? Welke games spelen de leerlingen? Hebben zij al wel eens negatieve ervaringen gehad, zoals Melle beschrijft?
Dia 3: Nu in de media
'Nederlandse kinderen in gevaarlijke chatgroepen, benaderd via populaire games’
Van RTL Nieuws:
“Nederlandse kinderen zitten in online chatgroepen waarin kwetsbare kinderen worden aangespoord tot geweld, afgeperst en gedwongen tot seksueel misbruik. De kinderen worden hiervoor benaderd via gameplatforms als Minecraft en Roblox.”
En ook de YouTube-serie BOOS ging over misstanden in online games: “Zo ontdekten we dat jonge mensen gepushed worden om zoveel mogelijk geld uit te geven (…). Ook vertelden meer dan 25 mensen over hoe zij of anderen slachtoffer zouden zijn geworden van seksuele intimidatie, chantage en een angstcultuur op de server.“ (Over de populaire Minecraft-server van DusDavidGames)
Bespreek de impact hiervan met de leerlingen. Stem hierin heel goed af op het niveau van jouw groep. Bepaal zelf hoe ver je wil gaan in het bespreken van onderwerpen als seksuele intimidatie, maar bespreek deze wel (op niveau) met je groep. Ook deze leerlingen hebben hiermee te maken. Zeker voor het (V)SO is dit van belang.
Dia 4: Hoe zit dat
Bespreek de tekst op de dia. Ga in op de eigen rol in deze. Zij hebben zelf de macht om hierin verstandige keuzes te maken. In de opdracht wordt later nog extra hierop ingezoomd. Bespreek de rol van de overheid, “zij zijn er om wetten te maken die jou beschermen”. Weten ze wat met leeftijdsverificatie is?
“Gamen is leuk. Laten we daar duidelijk over zijn. Maar er zijn risico’s. Zeker als het gaat om online games als Roblox en Minecraft.
De regering gaat naar aanleiding van het nieuws van deze week actie ondernemen. Zij willen een landelijke brede aanpak om de risico’s te beperken. Zo willen ze bijvoorbeeld een strengere leeftijdsverificatie op online platformen.
Maar jij kan zelf ook wat doen om het gezellig te houden.
Ga eens in gesprek over (een van) de stelling(en).”
Dia 5: Stelling (niveau 1)
Bespreek de stelling “Het is niet erg om een beetje te schelden in een online game, iedereen doet het toch?"
Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Waarom doen mensen dit? Hoe houd je het leuk voor iedereen? Zou je dit ook zeggen over een potje Ganzenbord aan de keukentafel? Is het dan ook normaal om een beetje te schelden? Is er verschil tussen online en offline spelen in je gedrag?
Dia 6: Stelling (Niveau 2)
Bespreek de stelling “Wanneer je op internet iets meemaakt wat niet fijn is, kun je dat het beste voor jezelf houden.”
Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Waar kun je terecht voor hulp? Bij wie in jouw omgeving en waar op internet? Bespreek de sites:
- www.helpwanted.nl Voor vragen en advies over internet en games.
- www.offlimits.nl Als je online gepest wordt of nare dingen meemaakt.
- meldknop.nl Om anoniem melding te maken van misbruik online.
Dia 7: Stelling (niveau 3)
Bespreek de stelling “Als een vreemde met mij begint te chatten geef ik altijd antwoord.”
Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Wat kunnen de gevolgen zijn? Wat zijn de risico’s? Welke mooie gevolgen kunnen er zijn? Hoe bepaal je of het veilig is met een onbekende te chatten? Hoe kun je zeker zijn dat je chat met wie je denkt dat je chat?
Opdracht
"Ontwerp een poster tegen online gevaren!"
Bedenk hiervoor een superheld die kinderen helpt veilig te gamen en te chatten. Deze superheld speelt de hoofdrol op je poster.
Op de poster staan verder
- minimaal 3 tips aan leeftijdsgenoten om gewoon gezellig te gamen.
- minimaal 1 website, waar je terecht kunt als je hulp nodig hebt.
Bekijk de tips op de volgende dia om je op weg te helpen.
Dia 9: Opdracht
Tips:
- Als je ooit iets meemaakt wat niet fijn is, of als je je zorgen maakt, praat er dan over met een volwassene die je vertrouwt. Je kunt ook altijd terecht op deze websites:
- www.helpwanted.nl: Voor vragen en advies over internet en games.
- www.offlimits.nl: Als je online gepest wordt of nare dingen meemaakt.
- meldknop.nl: Om anoniem melding te maken van misbruik online.
- Bewaak je privacy: Geef nooit je naam, adres, telefoonnummer of school aan mensen die je niet kent.
- Geen geheimen: Als iemand online zegt dat je een geheim moet bewaren, vertel het dan altijd aan een volwassene die je vertrouwt.
- Koop nooit iets met echt geld in een spel zonder te vragen aan je ouders.
- Stop als het niet leuk is
- Jouw veiligheid is het allerbelangrijkste!
- Gewoon Gezellig Gamen: hou het zelf leuk voor jezelf en anderen!
Dia 10 : Boekentip bij deze les:
Voor je ouders: Ga toch gamen– Nils Vermeire
“Gamen is niet alleen leuk maar ook gezond. Het maakt kinderen slimmer en socialer.
Denk je nog steeds dat gamen alleen maar verslavend, gewelddadig of nutteloos is? Tijd voor een reality check. Gaming helpt kids om strategisch en logisch na te denken, beter samen te werken, emoties te reguleren en hun doorzettingsvermogen op de proef te stellen.”
Voor jou: De jongen die verdween in een game – Claudia de Jong
“Jayden is woest. Na een knallende ruzie gooiden zijn ouders zijn gamespullen inde auto, en vertrokken. Hij besluit weg te lopen. Maar hoe doe je dat en hoeveel onderbroeken neem je mee? ”
Reflectie
Bespreek de posters en de Superhelden. Wat zijn hun speciale gaven?
Stel ze tentoon in de school! Laat zoveel mogelijk leerlingen vertellen over hun poster. Laat de leerlingen eventueel “speeddaten” om hun posters te pitchen aan elkaar.
Burgerschap
Deze opdracht past bij Kerndoel 3 – Democratische waarden: De leerling geeft aan hoe diens handelen verbonden is met democratische waarden.
Dia 13 Het is je recht!
Je vraagt je misschien af waarom de regering hier druk over maakt. Maar dit online gedrag kan verstrekkende gevolgen hebben. Het gaat niet over een paar ruziënde kinderen, het gaat over misbruik en uitbuiting. En jij hebt het recht om daar tegen beschermd te worden. Door je ouders, maar ook door de regering.
Wat kunnen zij het beste doen? Jij bent de expert!
Dia 14 Opdracht
Schrijf een brief naar de minister van Digitale Zaken (hopelijk komt die er ooit…).
Vertel de minister wat jij vindt dat er vanuit de regering moet gebeuren om kinderen te beschermen tegen oplichters, misbruikers en andere criminelen in de online wereld.
Schrijf overtuigend en op nette toon. Lees je brief in de klas voor.
Wiki Woordenschat
Een troll is een persoon die op het internet reacties probeert uit te lokken (bijvoorbeeld woede, irritatie, verdriet, of scheldpartijen) Trolls kunnen ook bijvoorbeeld opzettelijk verkeerde informatie verspreiden (bijvoorbeeld de dihydrogenmonoxide hoax) zichzelf expres anders voor te doen, of op andere manieren anderen dwarszitten (bijvoorbeeld vandalisme op WikiKids).
In computerspellen, spreken we van een variant van de troll, de griefer. In Minecraft kan een griefer bijvoorbeeld lava boven iemand plaatsen, hierdoor gaat het poppetje in het spel dood. Of in Call of Duty door achter iemand aan lopen en op hem schieten. Griefers moeten nier verward worden met valsspelers, omdat griefers niet hoeven te winnen, ze willen alleen andere spelers dwarszitten.
Media bestanden
Gebruikte bronnen
Bron: RTL.nl
https://www.rtl.nl/nieuws/binnenland/artikel/5524854/chatgroepen-com-seksueel-misbruik-afpersing-geweld-roblox
Bron: NPO.nl
https://npo.nl/start/serie/boos_2/seizoen-12/boos_20
Bron: Gamewijzer.nl
https://www.gamewijzer.nl/game/roblox/
Bron: Helpwanted.nl
https://www.helpwanted.nl/
Bron: Offlimits.nl
https://www.offlimits.nl/
Bron: Meldknop.nl
https://www.meldknop.nl/