In de media:
De afgelopen week presenteerde de overheid een “duidelijk advies voor ouders”. Wacht met social media tot je kind 15 is en pas een smartphone vanaf groep 8. Hiermee komt de overheid tegemoet aan de roep om handvatten vanuit de samenleving. De gegeven adviezen zijn niet nieuw, maar het is wel voor het eerst dat de overheid hier een uitspraak over doet. In de vorm van dit advies, dus geen verbod.
Kunnen we de ouders nog meer helpen om met dit advies aan de slag te gaan? Jazeker! We laten de leerlingen zelf alvast een voorzet geven. In deze les maken de leerlingen een gespreksstarter om effectief met ouders in gesprek te gaan.
En is het wel voldoende, zo’n advies? Zou de overheid niet iets anders moeten ondernemen? We vragen het de leerlingen in het onderdeel Burgerschap.
Lesdoel(en)
De leerling:
- maakt weloverwogen keuzes bij het gebruik van digitale technologie en digitale media (Conceptkerndoel 8: Digitale technologie, jezelf en de ander)
- verkent hoe digitale technologie, digitale media en de samenleving elkaar wederzijds beïnvloeden (Conceptkerndoel 9: Digitale technologie, de samenleving en de wereld)
PowerPoint
Download de PowerPoint en pas deze naar wens aan.
Leestekst
Samen lezen? Print de leestekst uit.
Online presentatie
Uitwerking per dia
Dia 1 en 2: Melle
Introduceer de les aan de hand van de titel: Wie bepaalt? Waar denken de leerlingen aan als ze deze titel horen? Wat is de link met digitale geletterdheid, denken ze?
Lees het verhaal van Melle voor of print de tekst uit voor de leerlingen en lees het samen. Bespreek de ervaring van Melle, wat herkennen de leerlingen?
Dia 3: Nu in de media
Bespreek de tekst met de leerlingen:
Advies regering: geen social media onder 15 jaar, telefoon pas in groep 8
Van rijksoverheid.nl:
“Intensief scherm- en sociale mediagebruik kunnen slecht zijn voor de (mentale) gezondheid en ontwikkeling van kinderen. Denk hierbij aan slaapproblemen, paniekaanvallen, depressieve klachten, verminderde concentratie en een negatief zelfbeeld.”
Van jeugdjournaal.nl:
“Geen social media meer als je jonger bent dan 15 jaar. En pas een telefoon gebruiken als je in groep 8 zit. Dat is een nieuw advies van de Nederlandse regering. (…) Het gaat dus om een advies, niet om een nieuwe wet. Het wordt niet officieel verboden. En er komen ook geen boetes of straffen als kinderen toch op social media zoals Instagram, TikTok en Snapchat zitten bijvoorbeeld.
Maar de regering hoopt dat ouders met het officiële advies makkelijker afspraken kunnen maken met hun kinderen.”
Bekijk de video hiernaast voor meer uitleg en reacties van leerlingen. Wat vinden jullie van het advies?
Dia 4: In de media
Bespreek samen de factsheet van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Neem de 4 onderdelen door:
- Verbinding & vertrouwen: ouders dienen zonder (voor)oordeel interesse te tonen in de leefwereld van hun kinderen. Dat kan al door samen er over te praten of om bijvoorbeeld eens samen te gamen.
- Eigen gedrag & mediagebruik: geven de ouders wel het goede voorbeeld of zitten zij zelf ook aan het scherm vastgelijmd?
- Mediawijs & weerbaar: wat doe je? Wat zie je allemaal? Hoe ga je om met privacy en hoe bescherm je jezelf (en anderen)?
- Balans & structuur: wat kun je allemaal doen in plaats van schermen? Welke afspraken zijn er thuis?
Bespreek daarna (een van) de stelling(en) op de volgende dia(’s).
Dia 5: Stelling (niveau 1)
Bespreek de stelling "Ik ga me niet aan dit advies houden, ik bepaal zelf wat ik doe”. Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leidt de discussie en stel kritische vragen. Hoe streng zijn jouw ouders? In hoeverre mag jij alles zelf bepalen? Welke regels zijn er? Is wat je nu doet wel goed voor je?
Dia 6: Stelling (Niveau 2)
Bespreek de stelling “Mijn ouders hebben geen idee wat ik online doe. Daar snappen ze gewoon niets van.” Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leidt de discussie en stel kritische vragen. In hoeverre zijn je ouders op de hoogte van wat jij doet? Doe je wel eens iets samen online? En andersom, weet jij wat je ouders online doen?
Dia 7: Stelling (niveau 3)
Bespreek de stelling “De regering zou bijvoorbeeld TikTok, Instagram en Snapchat helemaal moeten verbieden, zolang zij hun platform expres verslavend maken.”
Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leidt de discussie en stel kritische vragen. Kan dat wel? Wat zouden de gevolgen zijn?
Opdracht
“… de regering hoopt dat ouders met het officiële advies makkelijker afspraken kunnen maken met hun kinderen.”
Dat hopen wij ook en daarom is de opdracht: Ga in gesprek met je ouders.
Om je daarbij te helpen hebben we een werkblad gemaakt bij het advies van de overheid. Vul op dat werkblad bij alle 4 de onderdelen:
- Wat jij zelf belangrijk vindt
- Wat jij van je ouders wil
Kijk op de volgende dia voor inspiratie.
Ga met dit werkblad als gespreksstarter met je ouders in gesprek.
Dia 9 & 10: Voorbeeld
Verbinding & Vertrouwen:
- Vertel over de dingen die jij leuk vindt
- Hoe zou je jouw ouders kunnen laten ervaren wat jij zo leuk vindt?
Eigen gedrag & mediagebruik:
- Wat vind jij van het schermgebruik van je ouders?
- Geven je ouders nu het goede voorbeeld? Waarom (niet)?
Mediawijs & weerbaar:
- Welke afspraken wil jij maken over negatieve dingen?
- Hoe ga jij ervoor zorgen dat je jouw gedrag positief en gezond houdt?
Balans & Structuur:
- Hoe kunnen je ouders je helpen om niet alleen maar schermactiviteiten te ondernemen?
- Welke afspraken maken jullie in het gezin?
Op dia 10 is de factsheet nog eens in het groot weergegeven.
Reflectie
Bespreek de 4 onderdelen op het werkblad. Wat heb jij bij:
- Verbinding & vertrouwen
- Eigen gedrag & mediagebruik
- Mediawijs & weerbaar
- Balans & structuur
Welke overeenkomsten zijn er? Zijn er ook grote verschillen?
Burgerschap
Deze opdracht past bij Kerndoel 3 – Democratische waarden: De leerling geeft aan hoe diens handelen verbonden is met democratische waarden.
Dia 13 Het is je recht!
Het klinkt misschien bijzonder dat de regering zich met een onderwerp als schermgebruik bemoeit, maar dat doen ze niet voor niets. Zoals eerder in de les al benoemd: “Intensief scherm- en sociale mediagebruik kunnen slecht zijn voor de (mentale) gezondheid en ontwikkeling van kinderen. Denk hierbij aan slaapproblemen, paniekaanvallen, depressieve klachten, verminderde concentratie en een negatief zelfbeeld.”
Jij hebt er recht op om daartegen beschermd te worden. Maar moet de regering zich dan niet vooral richten op de makers van de platforms?
Dia 14 Opdracht
De opdracht:
Jij bent de minister-president van Nederland. Wat zou jij doen om kinderen te beschermen tegen schadelijke invloeden van social media, smartphones en beeldschermen.
Bedenk 5 punten die jij belangrijk vindt en licht deze toe in een verkiezingsspeech van maximaal 2 minuten.
Wiki Woordenschat
Democratie is een manier waarop je een land kunt besturen. In een democratie heeft het volk het voor het zeggen. Het woord democratie betekent ook letterlijk: heerschappij van het volk. Het is afgeleid van de Griekse woorden demos (volk) en kratos (heerschappij).
Democratie bestaat hoofdzakelijk in twee vormen:
- Directe democratie (de oudste vorm): het volk kan rechtstreeks meedoen aan het nemen van belangrijke beslissingen. Een vorm van directe democratie is het referendum. Dat is een volksraadpleging over het al dan niet aannemen van een bepaalde wet. De uitslag van een referendum kan bindend of raadgevend zijn.
- Representatieve democratie: het volk kiest mensen die verstand van politiek hebben om hen te vertegenwoordigen.
Het tegenovergestelde van democratie is dictatuur.