What the Hack?

Dia 1 en 2: Melle

Introduceer de les aan de hand van de titel: Fijne feestdagen? Waar denken de leerlingen aan als ze deze titel horen? Wat is de link met digitale geletterdheid, denken ze?

Lees het verhaal van Melle voor of print de tekst uit voor de leerlingen en lees het samen. Bespreek de ervaring van Melle, wat herkennen de leerlingen?

Dia 3: Nu in de media

Bespreek de tekst met de leerlingen:

Russische hackers achter stelen gegevens politieagenten

Van nos.nl:

“Een tot nu toe onbekende Russische cybergroep blijkt verantwoordelijk voor hacks bij onder meer de politie, in september vorig jaar. Dat is vastgesteld door de Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten AIVD en MIVD. Bij die hack bij de politie werden zogeheten werkgerelateerde contactgegevens gestolen, zoals namen, e-mailadressen en telefoonnummers.”

Van AD.nl:

„Laundry Bear is uit op informatie over de aanschaf en productie van militair materiaal door westerse overheden en westerse wapenleveringen aan Oekraïne. (…) Eerder ontdekte Russische hackersgroepen kregen de naam Cozy Bear en Fancy Bear. De Nederlandse diensten waren in 2014 ook verantwoordelijk voor de ontdekking van Cozy Bear. De ‘beer’ in de naam geeft aan dat de hackers uit Rusland komen.”

Kijk de uitzending van de video van SchoolTV “Hoe beschermen we Nederland tegen hackers” over cyberaanvallen en onze verdediging. In deze video van 4:50 minuten: “Als je voor al je internetaccounts hetzelfde wachtwoord gebruikt, ben je makkelijk te hacken. Maar hacken gebeurt ook op grote schaal: landen die met cyberaanvallen informatie bij elkaar proberen te stelen bijvoorbeeld. Sem is een jonge hacker en laat zien hoe makkelijk het is om iemand te hacken.”

Dia 4: Hacken is taal

Leren de taal van de computer te spreken is dus van belang om de wereld en je gegevens goed te kunnen beveiligen. Als er veel mensen kunnen hacken (waarvoor je moet kunnen programmeren) kunnen we die ook inzetten ter verdediging, de zgn. ethisch hackers. Luister maar eens naar Cas in de video hiernaast. Bekijk de video van Het Klokhuis op de dia. Hierin legt Cas uit wat ethisch hacken is en waarom dat van belang is.

Ga in gesprek over (een van) de stelling(en).

Dia 5: Stelling (niveau 1)

Bespreek de stelling "Een veilig wachtwoord is een goed begin om onszelf te beveiligen." Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leidt de discussie en stel kritische vragen. Deze stelling is absoluut waar, er wordt zelfs aangeraden voor al je accounts andere wachtwoorden te gebruiken. Maar…hoe onthoud je die? Bijvoorbeeld met een passwordmanager of een lijstje op papier?

Dia 6: Stelling (Niveau 2)

Bespreek de stelling “Alle kinderen in Nederland moeten leren programmeren en hacken.” Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leidt de discussie en stel kritische vragen. Moeten echt alle kinderen dat leren? Of alleen op bepaalde opleidingen? Of iedereen een basisniveau en wie verder wil mag?

Dia 7: Stelling (niveau 3)

Bespreek de stelling “Ethisch hackers zijn moderne soldaten.”

Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leidt de discussie en stel kritische vragen. Zijn zij zo belangrijk voor het land en bedrijven? Wat zou er gebeuren als ze er niet waren?

De opdracht is simpel: speel Hackshield.

Ga naar:

https://nl.joinhackshield.com/nl of zoek “Hackshield” via je favoriete zoekmachine.

Wanneer je op het startscherm bent aangekomen, klik rechtsboven op “Speel Hackshield Het Spel”.

Vervolgens “Speel Hackshield”, verzin een spelersnaam en start een nieuw avontuur. Maak snel je avatar en ga vlug aan de slag.

• Wil je opslaan en later verder spelen? Maak een account aan (denk aan een veilig wachtwoord!). Let op! Je ouders moeten hiervoor toestemming geven.
• Spelen jullie vaker Hackshield in de klas? Speel dan de klassenquest “Ruimte voor Hackers” die gaat specifiek over hacken.

Geef de leerlingen ruim de tijd om het spel te spelen, zodat ze echt tot de informatie komen. Stimuleer ze ook om niet te veel tijd te besteden aan het maken van de avatar. Regel vooraf eventueel toestemming om accounts aan te maken, zodat de leerlingen op een later tijdstip (na de Cito’s bijvoorbeeld) verder kunnen met het spel.

Deze opdracht past bij Kerndoel 3 - Democratische waarden: De leerling geeft aan hoe diens handelen verbonden is met democratische waarden.

Dia 11 Dieven en spionnen

Het gebeurt vaker dat bedrijven en overheden worden aangevallen door hackers. Je zou dit kunnen zien als een moderne vorm van oorlogsvoeren en spionage.

Hackers opereren steeds vaker vanuit een overheid, in dit geval de Russische. Het is ook bekend dat de Chinese overheid ons in de gaten houdt via TikTok.

Zo wordt gezegd dat ze op deze manier proberen om bijvoorbeeld verkiezingen te manipuleren. Door te hacken en spioneren leren ze de mensen kennen. Als je veel over iemand weet, kun je die gemakkelijk beïnvloeden en voorspellen wat die gaat doen. Door bijvoorbeeld heel selectief berichten te tonen online of nepnieuws te verspreiden.

Dia 12 Opdracht

Wat kunnen we doen?

Bedenk eens allemaal, ieder voor zich, 3 manieren om je te wapenen tegen hackers met kwade bedoelingen.

Moeilijk? Kijk eens op:

• https://www.hoezomediawijs.nl/gehackt/
• https://laatjeniethackmaken.nl/
• https://veiliginternetten.nl/hoe-zorg-ik-voor-een-goede-basisbeveiliging/

Bespreek de manieren samen en kom tot een Top 3.