Even vragen aan Chat

Dia 1 en 2: Melle

Introduceer de les aan de hand van de titel: “Even vragen aan Chat?”

Waar denken de leerlingen aan als ze deze titel horen? Wat is de link met digitale geletterdheid, denken ze? Weten ze wie met Chat bedoeld wordt?

Lees het verhaal van Melle voor of print de tekst uit voor de leerlingen en lees het samen. Bespreek de brief van Charlotte. Wat vinden ze ervan? Zien ze dit om hen heen ook? Hebben ze zelf al ervaring?

Dia 3: Nu in de media

Bespreek de tekst op de dia.

“Winnaars Schrijfwedstrijd 2025 bekend!”

Van nieuwsindeklas.nl:

“Bijna 600 brieven kreeg Nieuws in de klas dit jaar binnen voor de jaarlijkse Schrijfwedstrijd.

Leerlingen gaven verrassende, humoristische, oprechte en invoelbare inkijkjes in hun wereld. Van Labubu’s en voetbaltransfers tot de Kinderboekenweek en de temperatuur in klaslokalen. Veel leerlingen schreven over de grote onderwerpen die de ingewikkelde wereld waar wij in leven kenmerken: Gaza, de wooncrisis, klimaatverandering, de politiek in binnen- en buitenland, femicide en veiligheid op straat. En kritiek op en oplossingen voor de prestatiedruk, huiswerkberg, sociale media verslaving, en risico’s van AI waar leerlingen mee te kampen hebben, kwamen ook veelvuldig voor in sterke en persoonlijke betogen..”

De brief op de vorige dia is een van de winnaars van de wedstrijd. Haar brief kwam dan ook in de krant NRC.

Dia 4: Hoe zit dat

Bespreek de tekst op de dia.

In de afgelopen weken heb je in de lessen van Mediabegrip geleerd over verschillende kanten van AI. Over AI-acteur Tilly Norwood, de AI-zwervers in huis en over AI in de politiek.

Vind jij ook, net als Charlotte, dat het verboden zou moeten worden voor iedereen die nog geen 18 jaar is?

Wist je trouwens dat je nu ook pas Chat GPT mag gebruiken als je minimaal 13 jaar bent? En als je ouder bent dan 13, maar jonger dan 18 moet je toestemming van je ouders hebben. Dit kun je lezen in de Gebruiksvoorwaarden van ChatGPT. In september maakten zij ook bekend dat ze je leeftijd binnenkort gaan controleren.

Ook CoPilot heeft ongeveer diezelfde regels. Net als veel social media, zoals bijvoorbeeld Snapchat en TikTok.

Character.ai paste deze week nog de voorwaarden aan. Zij maakten bekend dat “gebruikers onder de achttien jaar geleidelijk worden uitgesloten van het voeren van open gesprekken met AI-karakters. “(Bron: Aiwereld.nl)

Maar hoe denk jij nu eigenlijk over AI? Welke toepassingen ken jij?

Bespreek de stelling(en) op de volgende dia(‘s).

Dia 5: Stelling (niveau 1)

Bespreek de stelling “Ik vind de snelle ontwikkeling van AI een beetje eng.”

Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Wat is er dan zo eng aan? Of waarom is het juist helemaal niet eng? Wat zijn mogelijke kansen? Wat zijn mogelijke bedreigingen?

Dia 6: Stelling (Niveau 2)

Bespreek de stelling “Iedereen moet op school leskrijgen over AI, maar het gebruiken van AI is alleen voor volwassenen.”

Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Wat moeten we dan leren? En hoe kun je iets leren wat je niet mag gebruiken?

Dia 7: Stelling (niveau 3)

Bespreek de stelling “Het zou voor alle leerlingen op de basisschool en het voortgezet onderwijs verboden moeten worden om met AI te werken.”

Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Hoe moeten we dan leren omgaan met AI? En hoe kun je iets leren wat je niet mag gebruiken? Waarom zou het wel of niet mogen? Hoe controleer je dat?

Ga naar Wikiwijs: Inspiratielessen over AI en bekijk daar de les “AI gebruiken”. Bekijk de onderdelen Voorkennis en Instructie. Zorg dat je alle video’s goed bekeken hebt.

Schrijf daarna een brief over hoe jij over AI denkt. Gebruik daarin alles wat je in de afgelopen lessen over AI hebt geleerd.

Je schrijft de brief aan de directeur van jullie school. In die brief schrijf je:

• Wat jij vind van AI en waarom,
• Wat kinderen op jouw school zouden moet leren over AI,
• Wanneer je AI wel en niet mag gebruiken (geef 3 voorbeelden van ieder),
• Wat de regels rondom AI zouden moeten zijn volgens jou.

Maak het een nette brief die aan de kenmerken van echte een brief voldoet. Met aanhef, afzender, plaats + datum, opbouw (inleiding, kern, slot), een afsluiting en een ondertekening.

Dia 9: Boekentips bij deze les

Voor 9-12 jaar: Het AI incident – Esther van Lieshout

“In het stadje Ripley wordt een nieuwe school gebouwd: een school van de toekomst. Na de zomervakantie opent deze school de deuren. De drie vrienden Dexter, Finn en Han zijn erg benieuwd naar deze nieuwe school. Als ze na de vakantie het gigantische gebouw binnengaan, staan ze perplex: een compleet geautomatiseerde fietsenkelder, loopbanden, een robot conciërge en de gymles gaat door middel van een virtual realityprogramma, overal smartboards en een kantine waar ook alles volledig geautomatiseerd is….

Alles in school wordt bestuurd door een computer, een AI, een artificiële intelligentie. De jongens vinden het geweldig. Totdat ze samen met het nieuwe meisje ontdekken dat er rare dingen gebeuren. Kunnen de vier helden de school redden“ (kinderboekenjournaal.nl)

Voor 12-15 jaar: Robotoorlog: Sluipend kwaad – Rian Visser

“Het wemelt in de stad van de robots. Omdat ze eruit zien als mensen heeft lang niet iedereen dat in de gaten. Daardoor kunnen de robots rustig hun gang gaan. Hun uiteindelijke doel daarbij is: Machtsovername.” (kinderboekenjournaal.nl)

Deze opdracht past bij

• Kerndoel 6 – Democratische waarden: De leerling geeft aan hoe diens handelen verbonden is met democratische waarden..

Dia 12: Kinderen en AI?

Zoals je hebt geleerd is het gebruik van AI dus eigenlijk pas vanaf 13 toegestaan en dan nog met beperkingen. Het is wel belangrijk dat iedereen over AI leert. Zodat je er bewust en kritisch mee om kunt gaan. En het kan herkennen als anderen het gebruiken. Online is steeds meer AI te zien. Zo wordt het dus steeds moeilijker te bepalen wat echt of nep is. Kinderen moeten daar over leren, maar hoe en wat?

Dia 12: Opdracht

Schrijf een betoog over de stelling:

“Om te leren over AI, moeten kinderen ook echt AI gebruiken, ook al mag dat eigenlijk niet.”