Wij doen het lekker zelf!

Dia 1 en 2: Melle

Introduceer de les aan de hand van de titel: “Wij doen het lekker zelf”.

Waar denken de leerlingen aan als ze deze titel horen (in combinatie met de afbeelding)? Wat is de link met digitale geletterdheid, denken ze?

Lees het verhaal van Melle voor of print de tekst uit voor de leerlingen en lees het samen. Bespreek het verhaal van Melle samen.

Dia 3: Nu in de media

Bespreek de tekst op de dia en bekijk de video.

28 mei 2026: Huh? Kids Top20 is opeens 'terug' met AI-presentatrice

Van jeugdjournaal.nl:

“Online reageren veel mensen boos. In de video en in de caption wordt niet gezegd dat Jess nep is. Afgelopen december was de laatste aflevering van het programma op televisie. Omroep AVROTROS, die het programma uitzond, stopte ermee, omdat ze daar flink moeten bezuinigen.

Een ander bedrijf gaat nu verder met de Kids Top 20. Zij hebben besloten de AI-presentatrice te maken.”

Van nu.nl

“Ook oud-presentatoren van het programma laten van zich horen. "Is dit nou AI?", vraagt Stephanie van Eer zich af. Matheu Hinzen, de laatste presentator van het programma, deelt een lachende emoji.

Kim-Lian van der Meij, de allereerste presentatrice van de Kids Top 20, reageerde donderdagochtend in De Coen & Sander Show op JOE. "Toen keek ik naar het filmpje en dacht ik: hè, is dit nou echt? Want dit meisje is zó perfect, bijna té perfect", zei ze. "Maar hierbij dacht ik vooral: wat vind ik hier nou eigenlijk van als dit echt AI blijkt te zijn?"

Van der Meij vroeg zich af of dit het eerste voorbeeld is waarbij presentatiewerk wordt overgenomen door AI. "Tenminste, zo ervaar ik dat voor het eerst." Er zijn volgens de presentatrice "toch genoeg leuke en getalenteerde jonge meiden die dit écht goed kunnen doen, mensen die die kinderen ook echt kunnen raken en met ze kunnen praten".

Dia 4: Hoe zit dat

De Kids Top 20 was vroeger een heel populair tv-programma, maar het werd te duur voor televisie. Nu is het programma terug, maar dan online op internet. Om geld te besparen heeft de organisatie gekozen voor een presentatrice die met AI is gemaakt. Een AI-presentator heeft veel voordelen voor een bedrijf. Ze kost veel minder geld dan een echt mens. Ze heeft namelijk geen salaris nodig en ze hoeft nooit te slapen. Ze kan de tekst in één keer foutloos opnoemen en is nooit snotterig of ziek.

Toch zijn er grote verschillen tussen echte mensen en AI-personages. AI-systemen kunnen heel goed menselijk gedrag nadoen. Ze kunnen praten met een fijne stem, grapjes maken en lachen. Maar AI heeft geen échte emoties. Een computer voelt de muziek niet echt.

Daarnaast zien AI-personages er vaak uit als een 'ideaalbeeld'. Ze zijn gegenereerd zonder foutjes, met perfect haar en een perfecte kledingstijl. Dit kan ervoor zorgen dat je beïnvloed wordt over hoe je eruit 'hoort' te zien. Of het kan jou onzeker maken als je alleen maar perfecte mensen ziet, ook al bestaan die niet echt.

Maar het kan ook gevaarlijk zijn als we AI-personages gaan zien als echte vrienden. We moeten goed onthouden dat het een machine blijft..

Bespreek de stelling(en) op de volgende dia(‘s).

Dia 5: Stelling (niveau 1)

Bespreek de stelling “Het is slim van de Kids Top 20 om AI te gebruiken als ze daardoor minder geld hoeven uit te geven.”

Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Is dat zo? Is dat het belangrijkste? Of is het belangrijker om echt te zijn bij een kinderprogramma (of in iedere geval duidelijk zijn als het AI is…)? Zie jij liever een echt mens? Waarom (niet)?

Dia 6: Stelling (Niveau 2)

Bespreek de stelling “Het is oneerlijk dat echte presentatoren nu hun werk verliezen door computers.”

Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Wat vind jij? Wat kunnen ze/we daar aan doen? Welke beroepen lopen nog meer gevaar? Denk bijvoorbeeld eens aan de visagist(e) of de camerapersoon.

Dia 7: Stelling (niveau 3)

Bespreek de stelling “Door AI-figuren gaan we denken dat iedereen er perfect uit moet zien.”

Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Is dat zo? En hoe is dat nu? Zien we nu dan wel doorsnee/gewone mensen in de media?

Opdracht: Doe het lekker zelf!

Jullie gaan vandaag zelf een Top 5 maken van de favoriete films, sporten of boeken van jullie klas. Dit doen jullie net als de makers van een echte hitlijst: door data (gegevens) te verzamelen! Daarna maken jullie een mooie presentatie in PowerPoint of Canva.

Stap 1: De enquête (vragenlijst) maken

Kies samen met je maatje één onderwerp: films, sporten óf boeken.

Schrijf op 10 losse blaadjes jouw enquêtevraag op.

Kies uit:

• Wat zijn jouw 3 favoriete sporten?
• Wat zijn jouw 3 favoriete films?
• Wat zijn jouw 3 favoriete boeken?

Stap 2: Data verzamelen

Deel je blaadjes uit in de klas aan minstens 10 klasgenoten.

Vraag ze hun antwoord heel netjes op te schrijven. Dit zijn jullie 'data’.

Stap 3: De data verwerken tot een Top 5

Bekijk alle antwoorden die jullie hebben gekregen.

Tel welke film, sport of welk boek het vaakst is gekozen. Kijk bij een gelijke stand naar hoe vaak een bepaalde film, sport of boek als nummer 1 in een Top 3 genoemd wordt.

Zet de antwoorden op een rij van nummer 1 (het meest gekozen) tot en met nummer 5. Nu hebben jullie informatie gemaakt van jullie data! De Top 5 films/sporten/boeken van jouw klas!

Ongeveer op deze manier wordt ook de Kids Top 20 bepaald. Op basis van streams en stemmen wordt de populariteit van liedjes “gemeten”.

Nu moeten je nog jullie Top 5 presenteren.

En ook dat doe je lekker zelf…

Stap 4: De presentatie maken

Start PowerPoint of Canva op de computer op.

Jullie presentatie moet voldoen aan 5 eisen:

1. De presentatie heeft minimaal 7 dia's (een startdia, 5 dia’s voor de films/sporten/boeken uit de Top 5 en een einddia).
2. Er staan minimaal 3 afbeeldingen in die goed passen bij jullie gekozen onderwerp.
3. Er is minimaal 1 video ingevoegd (bijvoorbeeld een korte trailer van de nummer 1 film of een filmpje van de sport).
4. De tekst is goed leesbaar voor kinderen uit groep 5/6 (grote letters, duidelijke kleuren).
5. Er zijn dia-overgangen ingevoegd.

Stap 5: Presenteer jouw Top 5!

Doe dat niet als robot of perfect AI-plaatje, maar gewoon lekker zelf!

Deze opdracht past bij

• Kerndoel 1 – Schoolcultuur: De school zorgt voor een democratische cultuur.
• Kerndoel 2 – Diversiteit: De leerling handelt respectvol vanuit kennis over een diverse samenleving.
• Kerndoel 5 – Democratische betrokkenheid: De leerling verkent hoe die democratisch handelen in dagelijkse situaties kan vormgeven.
• Kerndoel 6 – Maatschappelijke vraagstukken: De leerling weegt af welke mogelijkheden die heeft om ten aanzien van maatschappelijke vraagstukken te handelen.

Dia 13: Burgerschap vraagstuk

Bespreek de volgende stelling/situatie:

Stel je voor: het is het jaar 2035. Je zet de televisie of YouTube aan en je merkt dat er op je favoriete kanalen geen enkel echt mens meer te zien is. De nieuwslezer die het heftige wereldnieuws vertelt, is een computerprogramma dat perfect geprogrammeerd is. De acteurs in de nieuwe spannende avonturenfilm zijn allemaal getekend door AI; ze voelen geen echte pijn en hoeven geen gevaarlijke stunts te doen. Zelfs de influencers die op TikTok de nieuwste kledingtrends laten zien, zijn digitale modellen die er stuk voor stuk vlekkeloos en prachtig uitzien. De video's zijn supergoedkoop om te maken, waardoor er duizenden nieuwe series per dag bijkomen. Maar er werken geen echte mensen meer in de studio.

Denk- en discussievragen:

Gevoel en empathie: Als een AI-nieuwslezer vertelt over een grote ramp in de wereld, maakt dat dan evenveel indruk op je als wanneer een echt mens (die geëmotioneerd is) het vertelt? Waarom wel of niet?

Banen en maatschappij: Wat gebeurt er met alle creatieve mensen (acteurs, cameramensen, visagisten, presentatoren) als computers hun werk overnemen? Is dat erg?

Echtheid en vertrouwen: Als alles op het scherm nep is, hoe weten we dan nog wat er écht in de wereld gebeurt? Kunnen we het nieuws dan nog wel vertrouwen?

Schoonheidsidealen: Wat doet het met ons zelfbeeld als we de hele dag kijken naar AI-influencers en acteurs die er perfect uitzien en nooit rimpels, puistjes of een slechte-haardag hebben?

Dia 14: Burgerschap verwerkingsopdracht

"De grensrechter"

Opdracht: Schrijf voor jezelf (of bespreek in je tweetal) twee regels op waar mediabedrijven zich in de toekomst aan moeten houden als ze AI gebruiken. Waar ligt voor jullie de grens en hoe moet die bewaakt worden?

Voorbeeld:

"Regel 1: Er moet altijd een logo in de hoek staan dat laat zien dat het personage AI is."

of

"Regel 2: Ten minste de helft van de programma's op tv moet door echte mensen worden gemaakt.“

Bespreek deze regels klassikaal en kom samen tot de Top 5 beste AI-regels.