Jonge kinderen groeien op in een wereld vol schermen. Filmpjes, spelletjes en digitale prentenboeken kunnen leuk en leerzaam zijn. Maar jonge kinderen hebben nog veel begeleiding nodig. Daarom is het belangrijk dat ouders hen helpen om slim met media om te gaan. Tijdens de Media Ukkie Dagen (10 -17 april) staat het thema “Kleuren, kijken, kletsen” centraal. Dat betekent: samen ontdekken, samen kijken en vooral samen praten over wat je ziet. We zetten leerlingen in deze les in de expertrol en vragen hen om advies voor (ouders van) jonge kinderen rondom slim mediagebruik.
In het burgerschapsgedeelte hebben we aandacht voor digitale inclusie en afspraken over schermgebruik binnen de school.
Lesdoel(en)
De leerling werkt in deze lessen aan de onderstaande definitieve (concept)Kerndoelen:
- Kerndoel 21 (VO) / 22 (PO) - De leerling zet digitale technologie en digitale media in.
- Onderdeel A: De leerling zet digitale systemen functioneel in.
- Kerndoel 22 (VO) / 23 (PO) - De leerling creëert digitale producten.
- Onderdeel A: De leerling gebruikt passende werkwijzen bij het creëren en gebruiken van verschillende typen digitale producten.
- Kerndoel 23 (VO) / 24 (PO) - De leerling participeert in de gedigitaliseerde wereld.
- Onderdeel C: De leerling verkent hoe digitale technologie, digitale media en de samenleving elkaar wederzijds beïnvloeden.
Achtergronden bij deze les
- De Media Ukkie Dagen
“In de eerste jaren van een kind gebeurt er ontzettend veel. Ze leren praten, lopen en gevarieerd eten. En ze groeien op met digitale media. Je kind hierin goed begeleiden, kan best lastig zijn.
Media hebben mooie kanten en zijn leerzaam en leuk voor jou en je kind. Maar wanneer is het genoeg? Hoe kies je geschikte filmpjes, spelletjes of apps? En hoe kun je samen op een leuke en leerzame manier met media bezig zijn?
Dit zijn vragen waar veel ouders, opvoeders en professionals mee bezig zijn. Gelukkig hoef je niet in je eentje alle antwoorden te vinden. Tijdens de Media Ukkie Dagen krijg je van 10 t/m 17 april 2026 inspiratie, praktische tips, handige tools en kleurrijke materialen van verschillende experts. Zo kun je samen met je kind kleuren, kijken en kletsen over media.” (Bron: mediawijsheid.nl/mud-home) - Richtlijn gezond schermgebrui 2025
“Deze richtlijn is bedoeld voor alle opvoeders van kinderen (0-16 jaar) die in Nederland opgroeien, en biedt informatie over hoe opvoeders gezond schermgebruik van hun kinderen kunnen bevorderen. De richtlijn is gebaseerd op vragen van opvoeders over hoe kinderen veilig kunnen omgaan met digitale media. Ouders en verzorgers (vanaf nu ‘opvoeders’ genoemd) geven vaak aan handelingsverlegen te zijn, aangezien ze handvatten missen over hoe zij als opvoeders de risico’s van digitale media kunnen verkleinen en de kansen kunnen vergroten (Media Minds Panel, 2025; Nikken et. al., 2025)” (bron: "Richtlijn Gezond Schermgebruik - Richtlijn voor opvoeders")
PowerPoint
Download de PowerPoint en pas deze naar wens aan.
Leestekst
Samen lezen? Print de leestekst uit.
Online presentatie
Uitwerking per dia
Dia 1 en 2: Melle
Introduceer de les aan de hand van de titel: “Jong geleerd = oud gedaan”.
Waar denken de leerlingen aan als ze deze titel horen (in combinatie met de afbeelding)? Wat is de link met digitale geletterdheid, denken ze?
Lees het verhaal van Melle voor of print de tekst uit voor de leerlingen en lees het samen. Bespreek het verhaal van Melle samen.
Dia 3: Nu in de media
Bespreek de tekst en de afbeelding (screenshot tips Media Ukkie Dagen) op de dia.
10 - 17 april 2026: De Media Ukkie Dagen (MUD)
Van mediawijsheid.nl/MUD:
“In de eerste jaren van een kind gebeurt er ontzettend veel. Ze leren praten, lopen en gevarieerd eten. En ze groeien op met digitale media. Je kind hierin goed begeleiden, kan best lastig zijn.
Media hebben mooie kanten en zijn leerzaam en leuk voor jou en je kind. Maar wanneer is het genoeg? Hoe kies je geschikte filmpjes, spelletjes of apps? En hoe kun je samen op een leuke en leerzame manier met media bezig zijn ?
Dit zijn vragen waar veel ouders, opvoeders en professionals mee bezig zijn. Gelukkig hoef je niet in je eentje alle antwoorden te vinden.”
Dia 4: Hoe zit dat
Jonge kinderen groeien op in een wereld vol schermen. Filmpjes, spelletjes en digitale prentenboeken kunnen leuk en leerzaam zijn. Maar jonge kinderen hebben nog veel begeleiding nodig. Daarom is het belangrijk dat ouders hen helpen om slim met media om te gaan. Tijdens de Media Ukkie Dagen staat het thema “Kleuren, kijken, kletsen” centraal. Dat betekent: samen ontdekken, samen kijken en vooral samen praten over wat je ziet.
Uit onderzoek en landelijke richtlijnen blijkt dat jonge kinderen gebaat zijn bij afwisseling: niet te lang achter elkaar kijken, maar ook bewegen, spelen, kleuren en kletsen. Zo ontstaat een gezond mediamenu, waarin schermtijd één van de ingrediënten is, maar niet het hele bord vult.
MUD-tips benadrukken dat ouders het beste kunnen meekijken, meekletsen en meekiezen. Bijvoorbeeld door te vragen: “Wat zie je?” of “Hoe voelt dit filmpje?” Zo leren kinderen dat niet alles echt is en dat je soms beter kunt stoppen.
Als ouders en kinderen samen nadenken over media, leren kinderen al vroeg hoe ze schermen op een fijne en gezonde manier kunnen gebruiken. Dat is precies waar “Kleuren, kijken, kletsen” voor staat.
Bespreek de stelling(en) op de volgende dia(‘s).
Dia 5: Stelling (niveau 1)
Bespreek de stelling “Een tablet is net zo leuk als buiten spelen.”
Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Waarom wel/niet? Waarom vind je dat? Wat zijn van beide zaken de voor- en nadelen?
Dia 6: Stelling (Niveau 2)
Bespreek de stelling “Ouders moeten uitleggen waarom schermtijd stopt.”
Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Waarom wel/niet? Hoeveel schermtijd vind jij goed voor jezelf en anderen? Heb jij daar thuis afspraken over?
Dia 7: Stelling (niveau 3)
Bespreek de stelling “Ouders moeten altijd meekijken met wat jonge kinderen (0-6) online doen.”
Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Waarom wel/niet? Waarom vind je dat? Tot welke leeftijd? Mogen jouw ouders bij jou meekijken?
Opdracht
Ontwerp campagnemateriaal voor ouders van kleuters dat in de school kan worden opgehangen of uitgedeeld.
Vormen (keuze):
- Poster
- Flyer
- Mini-infokaartje
- Raamposter voor de schoolgang
Eisen:
- Duidelijke titel (bijv. “Slim met Schermen Thuis”)
- 3 tips voor ouders (gebruik de tips van de MUD)
- Een tekening of symbool dat past bij jonge kinderen
- Een korte slogan, zoals:
“Samen kijken = samen leren”
“Schermen zijn leuk, maar pauzes zijn nodig”
Reflectie
Presenteer en bespreek de materialen in de klas. Welke vinden jullie het best gelukt?
Hoe gaan jullie er voor zorgen dat de materialen echt bij de ouders van kleuters terecht komen?
Burgerschap
Deze opdracht past bij
- Kerndoel 4 – Democratische betrokkenheid: De leerling verkent verschillende mogelijkheden om bij te dragen aan de samenleving.
Dia 11: Digitaal burgerschap
Bespreek de volgende stelling/situatie:
Een basisschool wil een nieuw beleid maken voor schermgebruik. Sommige ouders vinden dat kinderen al vroeg moeten leren omgaan met technologie. Andere ouders maken zich zorgen over verslaving, nepnieuws en drukte in het hoofd. De school vraagt de leerlingen om advies.
Jullie moeten nadenken over wat eerlijk, veilig en gezond is voor iedereen. Hoe zorg je dat alle kinderen gelijke kansen krijgen? Hoe voorkom je dat sommige kinderen te veel en anderen te weinig schermtijd hebben? En hoe leg je aan jonge kinderen uit waarom regels belangrijk zijn?
Denkvragen:
- Welke regels zouden volgens jou eerlijk zijn voor alle kinderen?
- Hoe leg je aan jonge kinderen uit waarom schermregels nodig zijn?
- Hoe zorg je dat schermen helpen bij leren, en niet afleiden?
Wiki Woordenschat
Een campagne is een actie om mensen iets te laten doen of om ze iets te laten weten. Bij bijvoorbeeld een verkiezingscampagne probeert een politieke partij of kandidaat mensen te overtuigen om op hen te stemmen. En bij een bewustwordingscampagne probeert men mensen bewust te maken van een belangrijk onderwerp, zoals gezondheid, veiligheid of het milieu. Het is dus een manier om een boodschap te delen en mensen te overtuigen.
Media bestanden
Gebruikte bronnen
Bron: Mediawijsheid.nl
https://www.mediawijsheid.nl/mud-home/
Bron: Overheid.nl
https://open.overheid.nl/documenten/e8f325dd-a4b4-4b5e-a4ba-97c33449c183/file