150 jaar verbinding

Dia 1 en 2: Melle

Introduceer de les aan de hand van de titel: “150 jaar verbinding”.

Waar denken de leerlingen aan als ze deze titel horen (in combinatie met de afbeelding)? Wat is de link met digitale geletterdheid, denken ze?

Lees het verhaal van Melle voor of print de tekst uit voor de leerlingen en lees het samen. Bespreek het verhaal van Melle samen.

Dia 3: Nu in de media

Bespreek de tekst op de dia en de ervaringen van de leerlingen telefoons. Wie heeft er nog een “vaste telefoon” thuis?

150 jaar telefonie: bellen blijft maar de manier waarop verandert

Van nos.nl:

“Exact 150 jaar geleden werd in Boston het eerste telefoongesprek gevoerd door de Schotse uitvinder Alexander Bell. In de hoorn sprak hij de beroemd geworden woorden tegen zijn collega: "Mr. Watson, come here. I want to see you." Sindsdien heeft de telefonie een grote opmars gemaakt en is er veel veranderd.”

Van jeugdjournaal.nl:

“De telefoon bestaat vandaag 150 jaar en in die tijd is dat ding behoorlijk veel veranderd.

In het begin was bellen superduur en was het vooral voor belangrijke mensen. Maar er kwamen steeds meer telefoons en mensen kregen een eentje thuis. De eerste mobiele telefoon werd 50 jaar geleden gepresenteerd. In de video hoor je er meer over.”

Bekijk de video hiernaast.

Dia 4: Hoe zit dat

De telefoon bestaat dit jaar 150 jaar. De allereerste telefoon werd uitgevonden door Alexander Graham Bell. In 1876 sprak hij de beroemde woorden: “Mr. Watson, come here. I want to see you.” Dat was het eerste telefoongesprek ooit.

De eerste telefoons zagen er heel anders uit dan nu. Ze waren van hout en hingen aan de muur. Je kon niet zelf een nummer intoetsen. In plaats daarvan belde je een telefoniste. Zij verbond jou met de persoon die je wilde spreken. Later kwamen telefoons met een draaischijf. Daarmee kon je zelf een nummer draaien.

In Nederland kwam het eerste telefoonnetwerk in 1881. Er waren toen maar 49 mensen met een telefoon. Veel later kwamen er telefooncellen op straat. Daar kon iedereen bellen met muntjes. Rond 1990 waren er wel 20.000 telefooncellen in Nederland.

Toen de mobiele telefoon werd uitgevonden, veranderde alles. Je kon ineens overal bellen. Later kwamen smartphones, waarmee je niet alleen belt, maar ook foto’s maakt, filmpjes kijkt en berichten stuurt.

Hoewel bellen nog steeds bestaat, gebruiken veel kinderen nu vooral apps. Toch is de telefoon een belangrijke uitvinding die de wereld heeft veranderd.

Bespreek de stelling(en) op de volgende dia(‘s).

Dia 5: Stelling (niveau 1)

Bespreek de stelling “De smartphone is de belangrijkste uitvinding ooit.”

Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Waarom wel/niet? Waarom vind je dat? Wat levert het op? Zijn er ook nadelen?

Dia 6: Stelling (Niveau 2)

Bespreek de stelling “Jongeren zouden vaker moeten bellen in plaats van appen.”

Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Waarom wel/niet? Waarom zou dat belangrijk kunnen zijn? Bespreek eventueel het nieuwsitem uit december 2025: Minder leerlingen uit groep 8 kunnen een gesprek op gang houden.

Dia 7: Stelling (niveau 3)

Bespreek de stelling “De smartphone heeft ons minder sociaal gemaakt.”

Geef de leerlingen eerst wat tijd om zelf over de stelling na te denken en bespreek deze dan klassikaal. Leid de discussie en stel kritische vragen. Waarom wel/niet? Zijn er voorbeelden te benoemen? Waar zit hem dat in?

Maak de tijdlijn van telefonie.

Doe online onderzoek naar de ontwikkeling van de telefoon en verwerk dit tot een digitale tijdlijn van de telefonie. Hiervoor maak je een digitale presentatie (PowerPoint, Keynote,Canva of Google Presentations) met 1 dia per gebeurtenis. Je zorgt dat er in ieder geval op staat:

• Het eerste telefoongesprek
• Het eerste telefoonnetwerk in Nederland
• De draaischijftelefoon
• De bakelieten telefoon
• De telefooncel
• Operatie Decibel
• De eerste mobiele telefoon
• De eerste smartphone

Plak er passende afbeeldingen bij.

Maak ten slotte nog een gebeurtenis in de toekomst op je tijdlijn. Bedenk hoe de telefoon er in het jaar 2100 uit zal zien. Omschrijf deze uitgebreid en zoek er passende afbeeldingen bij.

Deze opdracht past bij

• Kerndoel 4 – Democratische betrokkenheid: De leerling verkent verschillende mogelijkheden om bij te dragen aan de samenleving.

Dia 12: Digitaal burgerschap

Bespreek de volgende stelling/situatie:

In de stad waar Mila woont, valt op een avond het mobiele netwerk uit door een grote storing. Niemand kan bellen of internetten. Mila merkt dat haar ouders onrustig worden, omdat ze haar oma niet kunnen bereiken. Oma woont alleen en belt normaal elke avond even om te laten weten dat alles goed gaat. Mila vraagt zich af hoe mensen dat vroeger deden, toen er nog geen mobiele telefoons waren. Haar vader vertelt dat telefonie al heel lang belangrijk is voor contact, veiligheid en het delen van informatie. Hij zegt dat hulpdiensten, zoals de politie en ambulance, ook afhankelijk zijn van goede verbindingen. Mila denkt na: ze gebruikt haar telefoon vooral voor vrienden, filmpjes en school, maar nu ziet ze dat telefonie ook een rol speelt in hoe mensen voor elkaar zorgen. Ze vraagt zich af hoe de samenleving eruit zou zien zonder betrouwbare manieren om te communiceren.

Bespreek:

• Hoe belangrijk is telefonie voor veiligheid en zorg in onze samenleving?
• Wat verandert er in een gemeenschap als mensen elkaar niet snel kunnen bereiken?
• Welke verantwoordelijkheid hebben bedrijven en de overheid om communicatie betrouwbaar te houden?